Afshin Afzali

هدف: این پژوهش با هدف مفهوم‌پردازی بیش‌تیمارگری در کودکان و تدوین ابزاری معتبر برای سنجش آن در سال 1404 انجام شد. همچنین، مداخله آموزشی به منظور کاهش پیامدهای منفی آن طراحی و ارزیابی گردید. روش پژوهش: پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) و در چارچوب پارادایم عملگرایی صورت پذیرفت. بخش کیفی با تحلیل مضمون برای شناسایی مولفه‌های پرسشنامه و بسته آموزشی نشانگان کودکان بیش‌تیمار انجام شد. در بخش کمی نیز از روش پیمایشی از نوع دلفی و همچنین نیمه آزمایشی(پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری) بهره برده شد. تحلیل داده‌های کیفی از طریق تحلیل مضمون استقرایی (10 مصاحبه با خبرگان) و داده‌های کمی با استفاده از طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری انجام شد. جامعه آماری: جامعه آماری این پژوهش شامل خبرگان و والدین کودکان ابتدایی شهر همدان بود. در مرحله کمی، 30 خانواده دارای نشانگان بیش‌تیماری بالا از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به تصادف در گروه‌های آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ابزارهای اصلی پژوهش: شامل پروتکل مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و پرسشنامه نشانگان کودکان بیش‌تیمار (محقق‌ساخته) بودند. تجزیه و تحلیل: از تحلیل مضمون، نسبت روایی محتوایی، تحلیل عاملی تاییدی، آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و تحلیل واریانس تک متغیره با اندازه گیری مکرر استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که نشانگان کودکان بیش‌تیمار یک سازه چندوجهی است که شامل 8 تم فرعی و 4 تم اصلی با عناوین مشکلات فردی و روانی، اثرات اجتماعی و خانوادگی، مشکلات تحصیلی و عملکردی و تأثیرات زیستی و فیزیولوژیکی می‌باشد. ابزار اندازه‌گیری این نشانگان نیز شامل 70 کد اولیه، 10 تم فرعی و 5 تم اصلی بود که شامل خودتنظیمی، روابط اجتماعی، عزت نفس، مهارت‌های حل مسئله و پاسخ به محدودیت‌ها و اضطراب می‌باشد. براساس تحلیل عاملی، ابزار و بسته آموزشی از برازش و اعتبار مطلوبی برخوردار بود و از نظر روایی، محتوای قابل قبولی داشت. نتایج تحلیل‌های استنباطی نشان داد که بسته آموزشی تأثیر مثبت و قابل توجهی بر کاهش نشانگان کودکان بیش‌تیمار دارد. بسته آموزشی شامل 70 کد اولیه، 10 تم فرعی و 5 تم اصلی با عناوین شناسایی و مفهوم‌شناسی نشانگان بیش‌تیماری، آموزش والدین در مرزبندی و استقلال‌پذیری، تقویت مهارت‌های اجتماعی و عاطفی کودکان، تقویت تاب‌آوری و خودتنظیمی در کودکان و رشد ارتباط مؤثر و سالم خانوادگی بود. این یافته‌ها کارآمدی مداخله را تأیید می‌کند و موفقیت رویکرد آمیخته در مفهوم‌پردازی، ابزارسازی و اثربخشی مداخله را به نمایش می‌گذارد. برای افزایش پایداری نتایج، پیشنهاد می‌شود راهکارهای مؤثرتری برای تقویت ابعاد اجتماعی و خانوادگی کودکان بیش‌تیمار در بسته آموزشی گنجانده شود.

پژوهش حاضر با عنوان بومی‌سازی و اعتباریابی ابزار و بسته آموزشی رویکرد قلب پرورش یافته و تاثیر آن بر کندگامی شناختی (عدم تعامل شناختی) دانش‌آموزان ابتدایی صورت پذیرفت. این تحقیق یک مطالعه آمیخته چند مرحله‌ای (کیفی و کمی) است. هدف: ساخت و اعتباریابی ابزار و بومی‌سازی و اعتباریابی بسته آموزشی رویکرد قلب پرورش یافته و تاثیر آن بر کاهش کندگامی شناختی در دانش‌آموزان ابتدایی شهر همدان بود. روش پژوهش: بخش کیفی با تحلیل مضمون برای شناسایی مولفه‌های پرسشنامه و بسته آموزشی انجام شد. در بخش کمی نیز از روش پیمایشی از نوع دلفی و همچنین نیمه آزمایشی(پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل و پیگیری) بهره برده شد. جامعه آماری: در بخش کمی شامل مادران کودکان دوره اول ابتدایی همدان بود. از میان آن‌ها، 34 نفر از والدین دارای کودک کندگام شناختی که دارای بالاترین نمره در این مقیاس بودند با روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (17 نفر) و کنترل (17 نفر) قرار گرفتند. ابزارهای اصلی پژوهش: شامل پرسشنامه کندگامی شناختی کودکان پنی(2009) و ابزار محقق ساخته رویکرد قلب پرورش یافته بودند. تجزیه و تحلیل: از تحلیل مضمون، نسبت روایی محتوایی، تحلیل عاملی تاییدی، آزمون کولموگروف-اسمیرنوف و تحلیل واریانس تک متغیره با اندازه گیری مکرر استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که پرسشنامه و بسته آموزشی رویکرد قلب پرورش یافته هر دو از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار می‌باشند که این امر اعتبار بومی‌سازی را تثبیت می‌کند. نتایج حاکی از آن بود که میانگین نمرات کندگامی شناختی کودکان در گروه آزمایش از 8/45 در پیش‌آزمون، به 3/37 در پس‌آزمون و به 5/36 در مرحله پیگیری کاهش یافته است. این کاهش مستمر در هر سه بعد کندگامی شناختی شامل کندی از 5/25 به 7/15 خواب‌آلودگی از 9/8 به 7/5 و خیال‌پردازی از 1/4 به 8/2 نیز مشاهده شد که همگی نشان‌دهنده اثربخشی اولیه و پایداری مداخله در کاهش علائم این اختلال هستند. همچنین میانگین نمرات مربوط به بسته آموزشی قلب پرورش یافته در گروه آزمایش از 9/248 در پیش‌آزمون، به 9/263 در پس‌آزمون و به 2/275در مرحله پیگیری افزایش یافته است. پژوهش حاضر به این نتیجه رسید که بسته آموزشی رویکرد قلب پرورش یافته تأثیر معناداری بر کاهش نمره کل کندگامی شناختی دارد. بنابراین، آموزش این رویکرد به والدین، یک مداخله مؤثر و پایدار برای بهبود عملکرد شناختی در دانش‌آموزان است. لذا به متخصصان حوزه تعلیم و تربیت و مشاوران مدارس پیشنهاد می‌شود که از رویکرد قلب پرورش یافته به عنوان یک پروتکل درمانی-آموزشی مؤثر استفاده کنند.

چکیده: هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی برنامه درسی پرورش صلاحیت‌های کارآفرینی فناورانه برای دانش آموزان دوره دوم ابتدایی می‌باشد. جهت نیل به این منظور، از رویکرد پژوهش آمیخته (کیفی - کمی) استفاده شده است. ابتدا برای طراحی الگوی برنامه درسی با استفاده از روش مرور سیستماتیک 47 منبع معتبر تا سال 2023 با استفاده از چک لیست پریسما بررسی و تحلیل شد و از این طریق مبانی و ویژگی‌های عناصر اساسی برنامه درسی استخراج شد. سپس با استفاده از روش توصیفی – پیمایشی و تحلیل محتوای مقوله‌ای تصویری از وضعیت موجود برنامه درسی ترسیم شد. برای بررسی وضع موجود با استفاده از روش توصیفی – پیمایشی ، 357 نفر از معلمان استان البرز به روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند‌. داده‌ها از طریق پرسشنامه محققساخته جمع‌آوری شد. روایی محتوایی ابزار (73/0) و پایایی با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ 96/0 به دست آمد. شاخص‌های میانگین، انحراف استاندارد و تی تک نمونه‌ای در تجزیه و تحلیل داده‌ها مورد استفاده قرار گرفته شد. نتایج نشان داد که از دیدگاه معلمان وضعیت فعلی برنامه درسی پرورش صلاحیت کارآفرینی فناورانه در مقطع دوم ابتدایی بالاتر از متوسط است. سپس از طریق روش تحلیل محتوای مقوله‌ای به بررسی کتاب‌های درسی ریاضی، علوم، فارسی، نگارش، مطالعات و کار و فناوری پرداخته شد و واحد تحلیل جمله و تصویر و روش تجزیه و تحلیل داده‌ها فراوانی و درصد فراوانی بود. میزان توافق متخصصان با پژوهشگر در تحلیل محتوا (80/0) محاسبه شد و نتایج نشان داد که کتاب‌های مطالعات اجتماعی بیشترین توجه را به مولفه‌های برنامه درسی پرورش صلاحیت‌های کارآفرینی فناورانه دارند و در کتاب‌های ریاضی به این مولفه‌ها توجه کمتری شده است. در نتیجه با استفاده از روش نظری الگوی اولیه برنامه درسی در سه لایه مبانی (مبتنی بر دیدگاه عمل‌گرایی، دیدگاه سازنده‌گرایی تحول‌آفرین اجتماعی و دیدگاه بازسازی اجتماعی)، نظریه پشتیبان برنامه درسی (نظریه مبتنی بر شایستگی) و ویژگی‌های عناصر اساسی برنامه درسی (اهداف یادگیری، محتوا و منابع یادگیری، فعالیت‌های یادگیری، روش‌های یادگیری و ارزشیابی یادگیری) طراحی شد. در نهایت، الگوی اولیه طراحی شده به دو صورت درونی و بیرونی اعتباریابی شد. به منظور اعتباریابی درونی الگوی اولیه از روش CVR استفاده گردید و ضریب نسبی محتوایی توسط 10 نفر از متخصصان (83/0) محاسبه شد و مورد تایید قرار گرفت. اعتبار بیرونی با استفاده از روش شبه تجربی با طرح پیش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری کلیه دانش‌آموزان دختر دوره دوم ابتدایی استان البرز در سال تحصیلی 1402-1401 بودند و 104 دانش‌آموز با روش نمونه‌گیری در دسترس به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. آزمون محقق ساخته (عملکردی، والدسنجی و خود‌سنجی) ابزار گردآوری داده‌ها بود. میزان روایی محتوایی ابزار (79/0) و میزان پایایی با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ (83/0) محاسبه شد. برای تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی و آزمون شاپیرو-ویلکز، آزمون لوین و تحلیل کوواریانس تک متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که اجرای برنامه درسی پرورش صلاحیت‌های کارآفرینی فناورانه بر بهبود مهارت‌‌‌های کارآفرینی فناورانه دانش‌آموزان دوره دوم ابتدایی تاثیر معنادار و مثبت دارد (001/0>P). در نهایت می‌توان گفت جهت حل چالش‌ها و مسائل پیچیده و میان‌رشته‌ای برنامه درسی پرورش صلاحیت‌های کارآفرینی فناورانه می‌تواند راهگشا باشد.

هدف از این پژوهش بررسی نقش رهبری همنوا و مدیریت الکترونیک منابع انسانی در کیفیت آموزش مجازی مدارس با میانجی گری رفتار نوآورانه کاری و اخلاق حرفه ای تدریس دبیران بود. جامعه پژوهش کلیه دبیران دوره متوسطه دوّم استان همدان در سال تحصیلی 1401-1400 به تعداد 1797 نفر (895 نفر زن و 902 نفر مرد) بودند، با توجه به طبقات جامعه پژوهش مانند نوع منطقه(برخوردار، نیمه برخوردار و محروم)، تعداد شهرستان/ناحیه(19) و جنسیت(مرد و زن) با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی و بر مبنای فرمول کوکران نمونه ای به حجم 316 دبیر انتخاب شد. روش پژوهش کمی از نوع مطالعات همبستگی و رویکرد مدل سازی معادله ساختاری کوواریانس محور است. جهت گردآوری داده ها از پرسشنامه های رهبری همنوا واگنر(2010)؛ مدیریت الکترونیک منابع انسانی رحمتی(1393)؛ رفتار نوآورانه کاری جانسن(2000)؛ اخلاق حرفه ای تدریس معلّمان سبحانی نژاد(1395) و پرسشنامه محقق ساخته کیفیت آموزش مجازی مدارس استفاده شد. پایایی و روایی پرسشنامه ها با تکنیک های آلفای کرونباخ، نسبت روایی محتوایی، تحلیل عاملی اکتشافی و تحلیل عاملی تأییدی بررسی شدند، جهت تحلیل داده ها از مدل یابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم افزار Lisrel10.30 استفاده شد. نتایج نشان داد رهبری همنوا مدیران و مدیریت الکترونیک منابع انسانی رابطه مثبت با کیفیت آموزش مجازی مدارس در سطح 05/0 دارد؛ رهبری همنوا مدیران مدارس به واسطه اخلاق حرفه ای تدریس معلّمان رابطه مثبت غیر مستقیم با کیفیت آموزش مجازی مدارس در سطح 05/0 دارد؛ رهبری همنوا مدیران مدارس به واسطه رفتار نوآورانه کاری معلّمان رابطه مثبت غیر مستقیم با کیفیت آموزش مجازی مدارس در سطح 05/0 دارد؛ مدیریت الکترونیک منابع انسانی به واسطه اخلاق حرفه ای تدریس معلّمان رابطه مثبت و غیرمستقیم با کیفیت آموزش مجازی مدارس در سطح 05/0 دارد؛ مدیریت الکترونیک منابع انسانی به واسطه رفتار نوآورانه کاری معلّمان رابطه مثبت غیر مستقیم با کیفیت آموزش مجازی مدارس در سطح 05/0 دارد و مدل ساختاری پژوهش قادر به تبین 30 درصد واریانس کیفیت آموزش مجازی مدارس بود. نتایج کلی پژوهش نشان داد که رهبری همنوا و مدیریت الکترونیک منابع انسانی به همراه نقش میانجی رفتار نوآورانه کاری و اخلاق حرفه ای تدریس معلّمان نقش مؤثری در کیفیت آموزش مجازی مدارس دارد. بنابراین رهبری همنوا

هدف پژوهش شناسایی رابطه ی رهبری سطح پنج و رهبری توزیعی با تعالی سازمانی مدارس بواسطه توانمندسازی ساختاری و روانشناختی در بین معلّمان مدارس ابتدایی استان فارس در سال تحصیلی 1400-1399 بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی با تأکید بر معادلات ساختاری بود. جامعه آماری پژوهش شامل معلّمان مدارس دولتی مقطع ابتدایی استان فارس در سال تحصیلی 1400-1399 به تعداد 16264 نفر (8457 نفر زن و 7807 نفر مرد) بودند، با توجّه به طبقات جامعه پژوهش مانند نوع منطقه(برخوردار، نیمه برخوردار و محروم)، تعداد شهرستان/ناحیه(35) و جنسیّت(مرد و زن) به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای نسبتی و بر مبنای فرمول کوکران نمونه ای به حجم 375 نفر انتخاب شد. جمع آوری داده ها بر اساس پنج پرسشنامه رهبری سطح پنج چم آسمانی (1386)، رهبری توزیعی المور (2000)، توانمندسازی روانشناختی اسپریتزر (1995)، توانمندسازی ساختاری کردنائیج، بخشی زاده و فتح الهی (1394) و تعالی سازمانی عمارلو (1396) صورت گرفت. پایایی پرسشنامه ها با روش آلفای کرانباخ به ترتیب: 961/0 ، 976/0 ، 936/0 ، 917/0 و 918/0 به دست آمد و روایی محتوایی و سازه پرسشنامه ها نیز با تکنیک های نسبت روایی محتوا و تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم بررسی شدند. ضریب آلفای کرانباخ پرسشنامه ها به ترتیب: به دست آمد. جهت تحلیل داده ها و آزمون فرضیه های پژوهش از تکنیک های تحلیل توصیفی (جداول توزیع فراوانی، نمودارها، میانگین، انحراف استاندارد، کجی و کشیدگی)، تحلیل استنباطی (ماتریس همبستگی و تحلیل مسیر تأییدی) با استفاده از دو نرم افزار SPSS. 25 و LISREL. 8.8 استفاده شد. یافته ها نشان داد که رهبری سطح پنج رابطه مستقیم، مثبت و معنادار با توانمندسازی روانشناختی و تعالی سازمانی مدارس دارد؛ رهبری سطح پنج بواسطه توانمندسازی روانشناختی رابطه غیرمستقیم، مثبت و معنادار با تعالی سازمانی مدارس دارد؛ رهبری توزیعی رابطه مستقیم، مثبت و معنادار با توانمندسازی ساختاری و تعالی سازمانی مدارس دارد؛ رهبری توزیعی بواسطه توانمندسازی ساختاری رابطه غیرمستقیم، مثبت و معنادار با تعالی سازمانی مدارس دارد. از یافته ها می توان نتیجه گرفت که رهبران سطح پنج و رهبران توزیعی به همراه نقش میانجی توانمندسازی روانشناختی و توانمندسازی ساختاری معلّمان دارای نقش مؤثّری در سرآمدی و تعالی سازمانی مدارس می باشند. بنابراین چن

زمینه رهبری آموزش عالی، پویا، پیچیده و چند بعدی است. به دلیل پیچیدگی سازمانی، اهداف متعدد و ارزش های سنتی دانشگاه ها، ماهیت رهبری در آموزش عالی نیز مبهم و بحث برانگیز است و این دلایل محققان را به سمت توصیف و تحلیل اساس رهبری در آموزش عالی از منظرهای مختلف سوق داده است. با افزایش تنوع جمعیت دانشجویان در دانشگاه ها، نظام آموزش عالی با چالش های زیادی به منظور ایجاد ظرفیت بیشتر برای آنها مواجه می شود و این موقعیت ها هر روزه تبدیل به بخشی از چشم انداز آموزشی دانشگاه ها در آموزش عالی خواهد شد. درک نقش ها و مهارت های لازم برای هدایت تنوع دانشجویان می تواند به دانشگاه ها در این زمینه کمک کند. این پژوهش با هدف طراحی الگوی رهبری تنوع دانشجویان در دانشگاه های جامع دولتی غرب کشور انجام شده است. برای اجرای پژوهش از رویکرد آمیخته (اکتشافی متوالی از نوع طبقه بندی) استفاده شد. داده ها در دو مرحله کیفی و کمی جمع آوری شد. در بخش کیفی پژوهشگر با استفاده از روش داده بنیاد به مطالعه مسئله پژوهش (رهبری تنوع دانشجویان)، شناسایی شاخص ها و ارائه الگوی مفهومی پرداخته است و در بخش کمی به روش توصیفی پیمایشی اعتبار الگوی مفهومی به دست آمده از مرحله کیفی را مورد آزمون قرار داده است. مشارکت کنندگان در بخش کیفی شامل تمامی متخصصان حوزه مدیریت، علوم تربیتی، علوم اجتماعی و روانشناسی در دانشگاه های کشور بود که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و بر مبنای اشباع نظری یافته ها، با تعداد 18 نفر از آنها مصاحبه به عمل آمد. جامعه آماری پژوهش در بخش کمی شامل تمامی دانشجویان دانشگاه های جامع دولتی غرب کشور( دانشگاه بوعلی سینا همدان، دانشگاه کردستان، دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشگاه ایلام و دانشگاه لرستان) بود. که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای تک مرحله ای در مرحله اول دانشگاه ایلام انتخاب و در محله دوم 392 نفر از دانشجویان دانشگاه ایلام به روش نمونه گیری تصادفی ساده جهت مطالعه انتخاب شدند. برای برآورد حجم نمونه آماری از فرمول کوکران بهره گرفته شد. ابزار گردآوری داده ها در بخش کیفی، مصاحبه نیمه ساختار یافته بود. داده ها از طریق فرایند کدگذاری مبتنی بر طرح نظام دار نظریه داده بنیاد تحلیل شدند. داده های پژوهش از طریق بازخورد مشارکت کننده و ناظران بیرونی اعتباریابی شدند. ابزار گردآوری داده ها در بخش ک

هدف این پژوهش ارزشیابی طرح تعالی مدیریت مدارس دوره دوم متوسطه استان های غرب کشور بر اساس مدل سیپ بوده است. رویکرد این پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی از نوع تدوین ابزار بود. ابتدا بر اساس روش تحقیق کیفی و تحلیل مضمون حاصل از منابع مرتبط با موضوع و مصاحبه نیمه ساختاریافته با اساتید صاحبنظر، مقیاس اندازه گیری تدوین شد و در مرحله کمی از رویکرد ارزشیابی استفاده شد. جامعه آماری بخش کیفی اساتید علوم تربیتی و مطلعین طرح تعالی مدیریت مدرسه بودند که 20 نفر از آنان با استفاده از رویکرد هدفمند انتخاب شدند. جامعه آماری بخش کمی را کارشناسان، مدیران و معلمان مدارس دوره دوم متوسطه مجری طرح تعالی مدیریت مدرسه استان های همدان، کردستان و کرمانشاه تشکیل دادند که بر اساس فرمول کوکران، 656 نفر(178 نفر همدان، 267 نفر کردستان و 211 نفر کرمانشاه) به شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تصادفی انتخاب شدند. اطلاعات بخش کمی با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری گردید. روایی پرسشنامه از لحاظ صوری، محتوایی و سازه مورد تأیید اساتید علوم تربیتی قرار گرفت و پایایی آن نیز بر اساس آلفای کرونباخ 83/0 محاسبه شد. جهت تحلیل داده ها از آزمون دوجمله ای، تحلیل عاملی تأییدی، نمره z، تحلیل واریانس مکرر و تحلیل واریانس مانوا با نرم افزار SPSS و Amos استفاده شد. نتایج نهایی پژوهش مؤید مطلوبیت شاخص های نکویی برازش و اعتبار مقیاس ارزشیابی طرح تعالی مدیریت مدرسه بر اساس مدل سیپ در قالب مضامین فراگیر 1- زمینه (نیازسنجی، تدوین هدف، عوامل فرهنگی، قوانین و مقررات) ؛ 2- درون داد ( محتوا، منابع انسانی، کالبدی، مالی و اطلاعاتی)؛ 3-فرایند( یاددهی یادگیری، نظارت، فعالیت های مکمل، انگیزش و خلاقیت) و 4- برون داد (نوآوری سازمانی، عملکرد تحصیلی، ارتقاء حرفه ای، توسعه مشارکت و سلامت روان) و در مجموع شامل 19 مضمون سازمان دهنده و 85 مضمون پایه بود. نتایج نمراتZ ، کیفیت طرح تعالی مدیریت مدارس دوره دوم متوسطه استان های غرب کشور را با مقدار صفر از میانگین ( صفر ) در سطح متوسط ، زمینه ها با مقدار 24/0- پایین تر از میانگین در سطح ضعیف ، درون دادها با مقدار 71/0- پایین تر از میانگین در وضعیت ضعیف ، فرایندها با مقدار 75/0- پایین تر از میانگین از کیفیت ضعیف و برون دادهای طرح با مقدار 70/1 بالاتر از میانگین را مطلوب ارزشیابی کرد. همچنین